BIP
8. Baza Lotnictwa Transportowego
Historia lotniska

 

Lotnisko w Balicach powstało w latach trzydziestych XX wieku jako prywatne lądowisko w majątku Radziwiłłów. Kraków był jednym z trzech ważnych ośrodków formowania się polskiego lotnictwa. Już 7 listopada 1918 roku utworzono tutaj Pierwszą Eskadryllę Bojową, którą rozkazem Organizacji Wojsk Lotniczych z dnia 20.12.1918 roku przemianowano na Piątą Eskadrę. Po wojnie polsko-radzieckiej, rozkazem Naczelnego Dowództwa, z dnia 18 stycznia 1921 roku utworzono w Krakowie 10. Eskadryllę Wywiadowczą, a następnie na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych dotyczącego organizacji pułków lotniczych, sformowano 2. Pułk Lotniczy.

1 września 1939 roku nad ranem, wystartowali do lotu bojowego z lotniska polowego w Balicach dwaj znakomici polscy piloci: ppor. pil. Władysław Gnyś i kpt. pil. Mieczysław Medwecki. Po krótkiej potyczce z niemieckimi Ju-87 „Stukas” kpt. pil. Medwecki został zestrzelony w okolicach Morawicy (w pobliżu lotniska Balice). Natomiast ppor. Gnyś odskoczył od przeważającego liczebnie wroga. Kilka minut później , w rejonie Olkusza, zaatakował niemieckie bombowce typu Dornier Do-17 i zestrzelił dwa z nich. Kpt. pil. Mieczysław Medwecki był pierwszym polskim pilotem, poległym w działaniach wojennych 1939 roku.
W okresie II Wojny Światowej tradycje lotnictwa krakowskiego kontynuował 308. Dywizjon „Krakowski”, utworzony w Wielkiej Brytanii w okresie „Bitwy o Anglię”.

Po II Wojnie Światowej Balice były bazą Sekcji Lotniczej Wydziałów Politechnicznych AGH oraz Aeroklubu Krakowskiego. Sekcja zakończyła działalność w 1949 roku, a na lotnisku pozostał tylko aeroklub. W 1952 roku Aeroklub Krakowski przeniesiono na lotnisko w Pobiedniku Wielkim. Lotnisko Balice po rozbudowie zostało zajęte przez jednostki lotnictwa wojskowego, przeniesione z lotniska Rakowice-Czyżyny.
29 kwietnia 1963 roku, na podstawie rozkazu Nr 040 Dowódcy Lotnictwa operacyjnego, sformowano na lotnisku w Balicach 55. Pułk Lotnictwa Transportowego. Utworzono go na bazie klucza samolotów An-2, które przybyły z Rakowic. Już w czerwcu tego roku sformowano nową eskadrę, wydzieloną z 36. Specjalnego Pułku Lotniczego. Tym samym w skład 55. PLT wchodziły dwie eskadry lotnicze: 1. eskadra pod dowództwem mjr pil. Jana Rybińskiego, wyposażona w samoloty Ił-14 i Li-2 oraz 2. eskadra dowodzona przez kpt. pil. Floriana Domala, wyposażona w samoloty An-2. Od początku istnienia pułku do jego zadań należało: zabezpieczenie szkolenia desantowego 6. Dywizji Powietrznodesantowej (obecnie 6. Brygada Powietrznodesantowa), loty dyspozycyjne i transportowe na rzecz innych jednostek lotniczych oraz innych rodzajów sił zbrojnych, zadania fotogrametryczne. W październiku 1963 roku jednostka otrzymała sztandar wojskowy.
W 1967 roku, nawiązując do nazwy jednostki lotniczej działającej w ramach I Armii Wojska Polskiego podczas II Wojny Światowej (13. Samodzielny Pułk Lotnictwa Transportowego), zmieniono nazwę 55. PLT na 13. Pułk Lotnictwa Transportowego. W 1967 roku dla jednostki pozyskano 2 samoloty An-12B. 


W grudniu 1970 roku pułk rozstaje się z samolotami Li-2, które były na wyposażeniu LWP od 1944 roku.

 

W 1972 roku przybyły do pułku samoloty An-26. Obowiązuje nowa organizacja pułku: 1. eskadra – samoloty An-26, 2. eskadra – samoloty An-2, 3. Eskadra – samoloty Ił-14 i An-12.
Obok zadań typowo wojskowych pułk realizował również loty krajowe z pocztą (od 1974 r.), loty na zlecenie Narodowego Banku Polskiego, loty czarterowe do innych krajów Europy, Azji i Afryki oraz loty z pomocą humanitarną (Indie, Armenia, Jugosławia, Rumunia, Rwanda).
Od lipca 1979 roku załogi 2. eskadry rozpoczęły całodobowe dyżury, w związku z włączeniem Polski do międzynarodowego systemu ratownictwa lotniczego.
Minister Obrony Narodowej, w rozkazie Nr PF 9/MON z dnia 7 marca 1985 roku, nadal imię ppłk. pil. Stanisława Jakuba Skarżyńskiego dla 13. PLT w Krakowie. Uroczystości związane z nadaniem imienia miały miejsce 15 października 1985 roku.
11 sierpnia 1987 roku pułk po raz pierwszy zrealizował transport dawcy serca do kliniki doc. Zbigniewa Religi w Zabrzu. Lot wykonała załoga mjr. pil. Stanisława Florka na samolocie An-12. Był to początek ogromnej współpracy pułku z Kliniką Kardiochirurgii Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu, a następnie z Instytutem Kardiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w ramach „Akcji Serce’, która trwa do dnia dzisiejszego.

Na przełomie roku 1993 i 1994 zwiększono etat 13. PLT o cztery załogi i śmigłowce PZL Mi-2, a w listopadzie 1994 roku 2. eskadrę wyposażono w pierwszy samolot PZL An-28TD.
Na podstawie Decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr PF 24 z dnia 3 października 2000 r. z dniem 31 grudnia 2000 roku 13 PLT został rozformowany.
W jego miejsce powstają: 8. Baza Lotnicza pod dowództwem mjr pil. Tomasza Drewniaka i 13. Eskadra Lotnictwa Transportowego. Obydwie jednostki wojskowe rozpoczynają funkcjonowanie z dniem 01.01.2001 roku.

13. Eskadra Lotnictwa Transportowego
Na podstawie rozkazu Nr 307 szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
z 23 października 2000 roku 13 Pułk Lotnictwa Transportowego stacjonujący na lotnisku Kraków-Balice został przeformowany, w terminie do 31 grudnia 2000 roku,
w 13. Eskadrę Lotnictwa Transportowego. Zadaniem eskadry było wykonywanie lotów dyspozycyjnych i transportowych dla wszystkich rodzajów wojsk.
31 marca 2004 Minister Obrony Narodowej nadał eskadrze nazwę wyróżniającą „Krakowska”.
Na podstawie decyzji Nr Z-67/Org./P-1 Ministra Obrony Narodowej z 22 września 2006 roku eskadra została włączona w skład 3 Korpusu Obrony Powietrznej.

Na podstawie decyzji Nr Pf-51/Org. Ministra Obrony Narodowej z 18 sierpnia 2008 roku eskadra została włączona w skład 3 Brygady Lotnictwa Transportowego,
a w następnym roku w skład 3. Skrzydła Lotnictwa Transportowego.
1 lipca 2010 roku, 13. Krakowska Eskadra Lotnictwa Transportowego została włączona w skład 8. Bazy Lotnictwa Transportowego w Krakowie.

8. Baza Lotnicza

       8. Bazę Lotniczą sformowano 1 stycznia 2001 roku na bazie rozformowanego 13. Pułku Lotnictwa Transportowego. Baza usytuowana była w kompleksie lotniskowo-koszarowym Kraków-Balice i wchodziła w skład 3 Brygady Lotnictwa Transportowego. W roku 2007 baza otrzymała sztandar ufundowany przez społeczność Krakowa i województwa Małopolskiego. W tym samym roku wprowadzono, także odznakę pamiątkową (Decyzja nr 92/MON z 23 lutego 2007).
Z dniem 19 września 2009, "dla zachowania i kultywowania tradycji oręża polskiego oraz dla upamiętnienia zasług w służbie dla Ojczyzny płk. pil. Stanisława Jakuba Skarżyńskiego", 8 Baza Lotnicza przyjęła imię patrona płk. pil. Stanisława Jakuba Skarżyńskiego, a doroczne święto jednostki ustanowione zostało w dniu 15 września.
W lipcu 2010 roku 8. Baza Lotnicza i 13 Eskadra Lotnictwa Transportowego zostają rozformowane, a na ich miejsce powstała 8. Baza Lotnictwa Transportowego.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych