BIP
8. Baza Lotnictwa Transportowego
Patron

płk pil. Stanisław Jakub SKARŻYŃSKI

 


Płk pil. Stanisław Jakub SKARŻYŃSKI urodził się 1 maja 1899 roku w Warcie, kiedy Polska była pod zaborami.
Jako uczeń gimnazjum we Włocławku (1915-1918) nawiązał kontakt z członkami tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) i w latach 1916-1917 pracował czynnie w jej szeregach jako konwojent jeńców zbiegłych z niemieckich obozów. W 1918 roku zdał maturę i ukończył tajną szkołę podoficerską w stopniu sierżanta podchorążego. W listopadzie 1918 r. na ochotnika zgłosił się do powstającego Wojska Polskiego, dowodził akcją rozbrajania żołnierzy niemieckich i przejmowania od Niemców władzy w Warcie. Po ukończeniu dalszych szkół wojskowych w lipcu 1919 roku został mianowany na pierwszy stopień oficerski. Skarżyński walczył podczas wojny polsko-sowieckiej – był dwukrotnie ranny. Za odwagę i waleczność w bitwie pod Radzyminem został odznaczony Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari 5 klasy. Po zakończeniu wojny, w sierpniu 1922 r. został mianowany na stopień porucznika.
Przeniesiony do rezerwy SKARŻYŃSKI nie ustawał w wysiłkach, by dostać się do szkoły lotniczej. Realizacja tych marzeń nie była łatwa. Wbrew zakazom lekarzy, dzięki nienagannej opinii i zasługom wojennym przyjęto go w czerwcu 1925 roku do Szkoły Lotniczej w Bydgoszczy, gdzie pokonał wszelkie przeszkody. Biegle opanował technikę pilotażu i naziemną obsługę samolotu, dzięki czemu zyskał wśród instruktorów opinię uzdolnionego pilota. Pierwszą jednostką lotniczą SKARŻYŃSKIEGO był 1. Pułk Lotniczy w Warszawie.
 
 

 

 

 

1 stycznia 1927 roku SKARŻYŃSKI awansuje na stopień kapitana. Marzeniem pilota stają się dalekie przeloty sportowe. Marzenia te mają się
wkrótce spełnić za sprawą lotów na samolotach PZL Ł-2 i RWD-5bis.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


01.02 – 05.05.1931 r. kpt. Stanisław SKARŻYŃSKI wraz z por. Andrzejem MARKIEWICZEM na pokładzie polskiego samolotu PZL Ł-2 odbywają rajd dookoła Afryki, pokonując dystans 25 770 km. Dzięki temu wyczynowi SKARŻYŃSKI staje się lotnikiem znanym nie tylko w Polsce, ale i poza jej granicami. Trasa przelotu obejmowała m. in.: Warszawę, Belgrad, Ateny, Kair, Chartum, Kisumu, Abercon, Elisabethville, Luebo, Leopoldville, Lagos, Abidjan, Bomako, Dakar, Port Etienne, Agadir, Villa Ciseros, Casablacę, Alicante i Paryż.
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Kolejnego wyczynu SKARŻYŃSKI dokonał w 1933 roku przelatując nad Oceanem Atlantyckim do Brazylii. 8 maja na jednomiejscowym samolocie polskiej konstrukcji RWD 5bis, przebudowanym z samolotu turystycznego, jako pierwszy Polak przeleciał z zachodniego wybrzeża Afryki (Saint Louis w Senegalu) do Meceio w Brazylii. Przelot trwał 20 godzin i 30 minut, z czego 17 godzin i 15 minut nad oceanem. Tym samym, wynikiem 3 582 km SKARŻYŃSKI ustanowił międzynarodowy rekord odległości w klasie II samolotów turystycznych o masie własnej do 450 kg. Wyczyn ten spotkał się z uznaniem Międzynarodowej Federacji Lotniczej, która przyznała rekordziście Medal Bleriota, jako dowód szczególnych osiągnięć w dziedzinie lotnictwa.
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 


1 stycznia 1934 roku SKARŻYŃSKI awansuje do stopnia majora. Następnie kończy Wyższą Szkołę Lotniczą i pełni obowiązki dowódcy dywizjonu liniowego, aby w 1938 roku w stopniu podpułkownika objąć stanowisko zastępcy dowódcy 4. Pułku Lotniczego w Toruniu.
SKARŻYŃSKI angażuje się w organizowanie lotnictwa sportowego, by 26 kwietnia 1939 roku objąć funkcję Prezesa Aeroklubu Rzeczpospolitej Polskiej.
Na wypadek wojny SKARŻYŃSKI miał objąć stanowisko szefa sztabu dowództwa lotnictwa Armii Pomorze, lecz w sierpniu 1939 roku zostaje oddelegowany do Rumunii jako zastępca attache lotniczego. Początkowo organizuje przerzuty polskich lotników z Rumunii do Francji, następnie sam w 1940 roku sam przedostaje się nad Sekwanę. Po upadku Francji, przedostaje się na pokładzie statku „Batory” na wyspy brytyjskie, gdzie zostaje mianowany komendantem Polskiej Szkoły Pilotów w Newton. Lata w polskim 305 dywizjonie bombowym i pełni obowiązki komendanta bazy lotniczej w Lindholme. Na własną prośbę zostaje skierowany do odbycia tury lotów bojowych.
25 czerwca 1942 roku ppłk Stanisław SKARŻYŃSKI wystartował na nocnym bombowcu Wickers Wellington MK II nr 8528 w swój ostatni lot bojowy. Celem wyprawy 1 000 samolotów alianckich była Brema. Niemiecka obrona przeciwlotnicza na trasie i nad miastem była bardzo silna. Przed dotarciem do celu wyprawy maszyna została kilkakrotnie trafiona, a odłamki pocisków raniły SKARŻYŃSKIEGO w obie nogi. Samolot dotarł jednak do celu, po zrzuceniu bomb zawrócił, biorąc kurs do bazy.
W drodze powrotnej pilotowany przez SKARŻYŃSKIEGO samolot ulega awarii i przymusowo woduje w odległości 25 km od Great Yarmouth w Norfolk. SKARŻYŃSKI posadził samolot na falach i dał rozkaz do opuszczenia maszyny przez załogę. Czterej jej członkowie uratowali się korzystając z gumowej łodzi ratunkowej. SKARŻYŃSKI znalazł się, niestety, po przeciwnej niż łódź ratunkowa stronie kadłuba samolotu. To uniemożliwiło wszelki ratunek pilota - inwalidy. Ciało bohatera zostało wyrzucone przez morze na holenderską wyspę Terschelling. Zwłoki znaleźli Niemcy i przekazali mieszkańcom jedynego na tej wyspie miasta West, a ci pochowali je z honorami na miejscowym cmentarzu w mogile nr 62.
 
 

 
 

 

 


 
Prochy Stanisława SKARŻYŃSKIEGO spoczywają obok 16-tu lotników polskich oraz lotników i marynarzy Anglii, Kanady, Nowej Zelandii, którzy zginęli w II wojnie światowej.
SKARŻYŃSKI rozsławił imię Polski jako żołnierz i pilot-bohater. Otrzymał wiele odznaczeń: Order Virtuti Militari, Krzyż Niepodległości, Order Odrodzenia Polski IV klasy, Krzyż Walecznych (3-krotnie), Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi, Order Francuskiej Legii Honorowej, Węgierski Krzyż Zasługi, Polską Odznakę Pilota, Francuską Odznakę Pilota i Rumuńską Odznakę Pilota.
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Był autorem książek "25 770 km ponad Afryką" (1931 r.) "Na RWD-5 przez Atlantyk" (1933 rok).


Stanisław SKARŻYŃSKI został pośmiertnie mianowany na stopień pułkownika (Zarządzenie Naczelnego Wodza nr L Dz. 361/64/L mianowanie z dniem 1 stycznia 1964 r.) oraz odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polonia Restituta) II Klasy.
Po wielkim bohaterze zostały pamiątki. W rodzinnej Warcie imię SKARŻYŃSKIEGO nosi ulica, przy której stoi dom - miejsce urodzenia naszego lotnika. Patronem szkoły w Warcie jest także Stanisław SKARŻYŃSKI. Również w Warcie stoi model samolotu RWD-5, na którym SKARŻYŃSKI przeleciał Atlantyk.
Rozkazem MON nr PF 9/MON z dnia 07.03.1985 r. płk pil. Stanisław SKARŻYŃSKI został patronem 13. Pułku Lotnictwa Transportowego. W Krakowie imię sławnego lotnika nosi Szkoła Podstawowa nr 128 (od 1973 roku), Gimnazjum nr 11, XXIII Liceum Ogólnokształcące, 88 Drużyna Harcerzy, Szczep „Kolorowy” a także 13. Krakowska Eskadra Lotnictwa Transportowego.
W 2000 roku miano SKARŻYŃSKIEGO nadano Szkole Podstawowej w Olkuszu.
Białystok, Bielsko-Biała, Bydgoszcz, Dęblin, Gdańsk, Grudziądz, Kalisz, Kraków, Łowicz, Łódź, Mielec, Poznań, Radom, Stargard Szczeciński, Starogard Gdański, Śmigiel, Świdnik, Warszawa, Warta, Włocławek, Wrocław należą do grona miast, w których ulicom nadano imię SKARŻYŃSKIEGO.
Na mocy Decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr 272/MON z dnia 10 sierpnia 2009 r. 8. Baza Lotnicza w Krakowie-Balicach przyjmuje imię płk pil. Stanisława Jakuba SKARŻYŃSKIEGO.
W dniu 28 lutego 2012 roku Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Czesław Mroczek podpisał Decyzję nr 53/MON w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji i sztandaru 8. Bazy Lotniczej, nadania imienia patrona oraz ustanowienia dorocznego święta 8. Bazy Lotnictwa Transportowego.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych